Tekening 'Tattoo girl' van Toyah van de Ven

Tattoo girl  is een getekend portret van een jong meisje. Het meisje kijkt de toeschouwer aan. Ze is blond, heeft halflang haar, is stoer gekleed in spijkerbroek met bretels en een zwart T-shirt met korte mouwen. Haar hals en armen zijn onbedekt. Onbedekt door kleding en helemaal bedekt met tekeningen. Uit de titel van het werk moet ik opmaken dat de tekeningen op haar lichaam tatoes zouden zijn, maar ik zie de getekende, afgedrukte van inktplaatjes (ook tatoes genoemd) die je op je vel kunt plakken.

De tekeningen op de armen, als een hart, zwaluw, zeemeermin en ster duiden niet op een stoere volwassen wereld. Eerder geven zij uiting aan een betekening van een wens van een eigen leven. De pose van het meisje: ze komt net in actie, haar rechter schouder iets opgetrokken, hand licht geheven alsof zij iets wil vertellen, iets wil aanwijzen. Haar andere hand houdt zij in haar broekzak. Haar hoofdje draait iets mee met de actie, haar lippen iets van elkaar wat een zekere concentratie benadrukt. De ogen van het meisje reflecteren geen licht. Mat zwart met een nauwelijks lichter centrum kijken haar ogen naar binnen. Het meisje lijkt (nog) niet in staat contact te maken met de buitenwereld. Ik vind het een ontroerend beeld van een meisje dat nog moet groeien naar de puberteit en adolescentie. Zij staat als het ware op de rand en de stap is nog te groot. Zij loopt vooruit op wie zij wil zijn en daarmee bevestigt zij wie zij nu is.

In de kunst zijn portretten zijn vaak eenvoudige afbeeldingen van het gezicht zonder veel creativiteit (zoals pasfoto's). De opzet is te tonen hoe de persoon eruit ziet, met soms wat artistiek inzicht in zijn of haar persoonlijkheid. Meestal is herkenbaarheid van het gezicht het belangrijkst. Portretten worden vaak gemaakt naar aanleiding van een gebeurtenis (de klassenfoto, een familieportret bij een jubileum) of ter herinnering (burgemeestersportret). Portretkunst is een commerciële industrie in de hele wereld. Echte portretten van het werkelijke uiterlijk van individuen verschenen in Europa in de late middeleeuwen, in Bourgondië en Frankrijk. In de literatuur en de media wordt met de term 'portret' een geschreven dan wel audiovisueel vormgegeven beschrijving of analyse van een persoon of onderwerp bedoeld. Een dergelijk portret kan een diep inzicht opleveren.

Tattoo girl vind ik aansluiten bij een literair portret of portret uit de media en vind ik een beschrijvend portret dat zich pas vrijgeeft na analyse van de uiterlijke kenmerken. De kunstenaar die Tattoo girl heeft getekend, Toyah van de Ven, tekent vaak lieve kleine meisjes, die zich in nogal ongemakkelijke situaties bevinden. Die kinderen gebruiken vaak fantasie om hun kwetsbare kanten af te schermen. Toyah van de Ven onderzoekt in haar werk deze afweermechanismen. De manier waarop afweerreacties en gevoel van kwetsbaarheid in elkaar verstrengeld zijn, is een terugkerend thema in haar tekeningen en schilderijen. Het kinderportret, vroeger lief en vaak sentimenteel rechtstreeks gericht op de empatische gevoelens van de toeschouwer, is inmiddels volwassen geworden. Was vroeger het kind zonder meer onschuldig, ondergeschikt en afhankelijk. Tegenwoordig is het kind iemand waar je rekening mee houdt, iemand die niet vanzelfsprekend luistert en tot op zekere hoogte zelf beslissingen neemt. Naast alle vrijheid en groei die het kind daardoor jong doormaakt, schept het ook de onzekerheid die ik herken in Toyah’s tekening.